MIT w Koperniku

W dniach 2-20 lipca 2007 roku w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 1 im. Mikołaja Kopernika w Katowicach został przeprowadzony program naukowo-badawczy „Educational Science Outreach for Polish High Students”, organizowany przez absolwentów Massachusetts Institute of Technology ze Stanów Zjednoczonych Annę Łabno (biologia, fizyka) oraz Jakuba Kominiarczuka (matematyka, fizyka) przy wsparciu Massachusetts Institute of Technology Public Services Center i przeznaczony dla szczególnie uzdolnionych uczniów w zakresie nauk matematyczno-przyrodniczych.

Pierwsze dwa tygodnie były poświęcone na wykłady i ćwiczenia. 21 uczniów uczestniczyło w wykładach z matematyki, fizyki, biologii i informatyki codziennie od godziny 9.00 do 12.00. Po godzinnej przerwie na obiad w "C’est si bon" zajęcia trwały od 13.00 do 16.00/17.00. To był czas na rozwiązywanie zadań omówionych na wykładach oraz na ćwiczenia technik komputerowych. Uczniowie pracowali w grupach, w luźnej atmosferze swobodnie omawiając nurtujące ich problemy. Niektóre zadania wymagały użycia komputera ze specjalnym oprogramowaniem. Głównym celem kursu było pokazanie utalentowanym uczniom ostatnich klas gimnazjum oraz licealistom możliwości zastosowania wiedzy matematycznej i technik komputerowych w naukach przyrodniczych oraz nauczenie korzystania z takich narzędzi edukacyjnych. Rozdawane były również notatki zwięźle opisujące przerabiane tematy i zwierające formuły niezbędne do korzystania z oprogramowania oraz spis dodatkowych lektur.

Pod koniec drugiego tygodnia każdy wybrał jeden z listy około 25 projektów omawiających zjawiska do poznania i/lub badania za pomocą metod komputerowych bądź empirycznych:

1. Kontrola dynamiki populacji
2. Dyfuzja w mikrokanałach
3. Dynamika syntezy i lokalizacji białek
4. Symulacja hormonu wzrostu
5. Ewolucja zdefiniowanych foldów
6. Dynamika i farmakologia HIV
7. Tworzenie się cyklonów
8. Formacja galaktyki
9. Modelowanie przepływu samochodów
10. Symulacje ruchu cieczy
11. Rezonator
12. Chaos
13. Zjawisko łopotania flagi na wietrze
14. Symulacja pompowania powietrza do pęcherzyka płucnego
15. Dźwiękochłony
16. Drgająca membrana
17. Modelowanie epidemii
18. Kinazy aktywowane mitogenami
19. Powtórzenia w strukturze białek
20. Dynamika Aktywatorów Transkrypcji
21. Powtarzalność sekwencji aminokwasów

Ostatniego dnia kursu prezentacje zostały przedstawione reszcie grupy. W czasie prezentacji mieliśmy zaszczyt gościć Prorektora Uniwersytetu Śląskiego - profesora Jerzego Zioło, Dziekana Wydziału Mat-Fiz-Chem. - profesora Macieja Sablika, prodziekana ds. Chemii - doktora Piotra Kusia. Mamy nadzieję na podjęcie współpracy naukowej. W wyniku kursu powstają projekty naukowe z zakresu matematyki stosowanej w naukach przyrodniczych stworzone przez uczestników. Uczniowie będą zachęcani do wysyłania swoich projektów na krajowe i międzynarodowe konkursy.

Celem kursu było stworzenie młodym ludziom możliwości zmierzenia się z najnowszymi osiągnięciami i problemami, którymi żyją nauki ścisłe a także zachęcenie do kreatywnego i samodzielnego spojrzenia na tematy naukowe i pokazaniu nauk ścisłych jako ciekawej ścieżki życiowej. Organizacja tego kursu była możliwa tylko dzięki współpracy i zrozumieniu pani ANITY LEYFELL, której wsparcie finansowe umożliwiło organizację kursu, a także pana JOHNA LITTLE’A (CEO Mathworks), który wsparł projekt nieodpłatną licencją na oprogramowanie MATLAB. Programy te stanowią podstawę nauczania technik komputerowych na kursie. Brakującego nam sprzętu komputerowego użyczyła nieodpłatnie firma „ONTRACK odzyskiwanie danych”.

Koordynatorem projektu jest Katarzyna Kijak, a opiekunem Bożena Koprowska. Wraz z pracownikami naukowymi UŚ oraz uczniami biorącymi obecnie udział w programie, poprowadzą one podobne zajęcia (w nieco zmienionej formie) dla następnych chętnych uczniów Kopernika.

Bożena Koprowska